Aslında son nesil termojenik zayıflama ilaçlarının henüz ülkemize girmemiş olmasından dolayı termojenik haplar konusunu ele alsak en iyi olurdu, fakat önce multi vitaminler hakkında masal ve gerçekleri birbirinden ayırmak istedik. Selahattin Dönmez gibi bir diyetisyenin bile anlayamadığı ve Sabah Gazetesinde yanlış bilgiler verebildiği bir konu vitaminler. Kuyuya atılan bir taş misali çok karışmış durumda… Vitaminler iyi bir rejimi daha efektif yapabilirler ve kalp damar rahatsızlıkları riskini azaltabilirler. İşin püf noktası ise onları doğru yolda kullanmaktır.

Yanlış: Günlük multivitamin alımı, kötü bir diyeti sağlıklı beslenmeye tamamlayabilir!

Gerçek: Bence hepimiz multivitamin kullanmalıyız çünkü yemek kültürümüz çok dengesiz ve alışkanlıklarımız ile günlük tüketilmesi gereken miktarları (RDA) yakalayamıyoruz. Tabi ki bu bir çözüm değil sadece bir destekleyici olarak görülmeli.

Yanlış: Multivitamin ilaçları ne zaman aldığınız değil kullanıp kullanmadığınız önemlidir!

Gerçek: Maksimum seviyede sindirim ve fayda için en iyisi multivitamin alımını bir öğün yemek ile takip etmek.

Yanlış: Multi vitamin hapları size enerji verir!

Gerçek: Vitaminler enerji sağlayamazlar çünkü kalori yönünden sıfırdırlar. Eğer kendinizi halsiz hissediyor iseniz en iyi yol lifli meyveler veya yağsız protein tüketmeniz olacaktır.

Yanlış: Ne kadar çok vitamin ve mineral tüketirseniz o kadar sağlıklı olursunuz!

Gerçek: Unutmayın ki her şeyin fazlası zarardır, her şeyin! Günlük tavsiye edilen değerleri %300 aşıyorsanız, aldığınız vitamin ve minerallerin toksin etkisi yaratması muhtemeldir.

Yanlış: Bir multivitamin haplarının ne içerdiğini öğrenmek istiyorsanız ambalajını okuyun!

Gerçek: Destek gıdalar Sağlık Bakanlığı tarafından çok sıkı bir şekilde denetlenmiyor, bu yüzden ezbere gitmeyin.

Yanlış: Vitaminlerin son kullanma tarihi olmaz ki!

Gerçek: Olur! Bu genelde üretim tarihinden 2-3 yıl sonrasınadır. Multivitaminleri ışıksız serin bir ortamda saklarsanız, son kullanma tarihine kadar bozulmadan koruyabilirsiniz.

Yanlış: Osteoperoz kemik erimesi riskini önlemek için kalsiyum desteği kullanmalısın!

Gerçek: Kemik yoğunluğunu korumak için günde 1200 mg. kalsiyum almanız gerektiği doğrudur, fakat kalsiyum hapları size gerekli olan 17 kaynaktan sadece 3 tanesini temin eder. Kemik sağlığı paketi için tofu ve süt ürünleri gibi sağlam besinler ile riboflavin, protein, potasyum, fosfor, çinko, magnezyum, vb. kolayca tüketebilirsiniz.

Yanlış: Eğer şirkette kötü bir gün geçiriyorsanız, stres formüllü bir vitamin alın!

Gerçek: Çok nadir olmakla birlikte, genelde stres altında bir insan vücudu depolanmış vitamin ve mineralleri tüketmez.

Yanlış: Sadece hamile kadınların folik asit ihtiyaçları olur!

Gerçek: Tüm kadınların günde en az 400 mikrogram folat ihtiyacı vardır. Folik asit bayanları kalp rahatsızlıklarına karşıda koruyabileceğinden günlük değerleri yakalamak gerektiğine inanıyorum.

Yanlış: Doğum öncesi kullanım vitaminler hamilelik süresince ihtiyacınız olabilecek her şeyi muhteva eder!

Gerçek: İhtiyacınız olan besinleri sadece organik ürünlerden karşılamaya çalışın; eksikliği olan bir besini destekleyebilirsiniz fakat yinede en sağlıklısı organik yemek olacaktır. Fitokimyasallar, protein, kompleks karbonhidratlar ve eser minerallere sizin olduğu kadar bebeğinizin de ihtiyacı vardır. Unutmayın ki gebelikte; bebeğinizin kalp, beyin ve hücre gelişimi için günde ortalama 300 ekstra kalori tüketmelisiniz.

]]> http://ambar40.wordpress.com/2008/11/25/multivitaminler-hakkindaki-yanlis-bilinen-gercekler/feed/ 0 Serdar derm_multivitamin_power_concentrate buzlu_su_zayiflatir su_vucut_icin_onemlidir http://ambar40.wordpress.com/2008/11/03/sivi-sabun-olduruyor/ http://ambar40.wordpress.com/2008/11/03/sivi-sabun-olduruyor/#comments Mon, 03 Nov 2008 21:41:39 +0000 Serdar http://ambar40.wordpress.com/?p=1227 ]]>

Kamuya açık yerlerde ve tüm kamu kurumlarının tuvaletlerinde ekonomik olduğu için sıvı sabunlar kullanılmakta. Elinizdeki açık yaralara temas ettiğinde %100 cilt kanseri riski taşıdığını ve Ankara Onkoloji Hastanesi’ne yapılan başvurularda son 4 yılda ‘Cilt Kanseri’ hastalarının sayısının %94 arttığını biliyor musunuz?

Özellikle İsveç’ten alınan “Sterisol” isimli dezenfektan içerikli sıvı sabun bu riski en çok taşıyanlardan. ‘Sterol’ adıyla pazarlanan bu sıvı dezenfektan sabuna dikkat. Umuma açık yerlerdeki sıvı sabunların hiçbir türünü asla kullanmayınız. Lütfen çevrenizdekileri bu konudan haberdar ediniz. Sağlıklı toplum olmak elimizde.

Kaynak:
S.SAÇAN
Ege Üniversitesi

Nükleer Bilimler Enstitüsü

35100, Bornova IZMIR / TÜRKİYE

Ruhsal Özellikler:

12-21 yaşları arasında geçirilen, halk arasında delikanlılık denen çağın batıdaki adı “Adolescence” dir. Bu sözcük büyüme dönemini tek sözcükle ifade edebilecek bir özetidir.

İlköğretim dönemine rastlayan erinlik, ilk gençlik yıllarıdır. Cinsel uyanış ile birlikte yeni ruhsal ve davranış özellikleri kendini gösterir. Dengeli ve uyumlu ilkokul çocuğunun yerini tedirgin, güç beğenen ve çabuk tepki gösteren bir genç almıştır. Duyguları hızlı iniş çıkışlar gösterir. Tepkileri önceden kestirilmez. Derslerine ilgisi azalmıştır. Dikkati dağınıktır. Evde durmak istemez, önerilere aldırmaz, beslenmesi düzensizdir.

İlgileri artmış gelgeç hevesleri çoğalmıştır. Başkaları tarafından nasıl görüldüğünü merak eder. Dinlediği müzik, beğendiği sanat etkinlikleri değişiktir. Uzun uzun düşler kurar. Hatıra defteri tutmaya başlar. Şiir, öykü yazmaya özenir. Yazdıklarında gizliliğe dikkat eder.

Kulaktan dolma ödünç alınmış fikirleri savunur. Büyükleri ile tartışır. Anne babasına karşıt düşünceler ileri sürmeye dikkat eder. Karşı çıkmış olmak için karşı çıkar.

Bu dönem için çelişkili duyuş ve davranış özellikleri olağan sayılır. Bazı gençler çalkantıyı daha az yoğunlukta yaşayıp çabucak uyum sağlarlar. Bazıları ise ileri derecede uyumsuzluklar gösterip bu tür davranışlarda ileri yaşlarda da bulunabilirler. Yinede bu tür davranışların görüldüğü yaşlar 13-15 ilk gençlik yıllarıdır.

Döneme bakıldığında gencin içinde bulunduğu durum kolaylıkla anlaşılabilir. Aniden hızlanan büyüme genci zamansız yakalamıştır. Cinsel dürtüler hissedilmekle birlikte ergen tam anlamı ile hazır değildir. Ana baba ve çevre gence yetişkin gözü ile bakıp ona göre davranış bekledikleri gibi, “daha sen çocuksun” ifadesi ile onu şaşırtabilirler. Çünkü genç büyümek için sabırsızlanmakta ise de bir türlü çocuksu davranışlardan kurtulamamaktadır.

Ergenlik döneminde genç yeni arayışlar içindedir. Bu arayışların ilki ve en önemlisi kimlik arayışıdır. İşe ilk önce ana babasını görmezlikten gelmekle başlar. Çocukluk yaşlarında nerede ise tanrılaştırdığı babanın fikirleri eskisi gibi ilginç değildir. Gücü kuvveti önemsenecek gibi değildir. Çok az şey bilir. Ancak bu duygular ergenliğin sona ermesi ile kaybolur. Genç ana babasını gerçekçi duygularla değerlendirmeğe başlar.

Yeni bir kişilik bağımsız olmakla şekilleneceğinden genç bağımsız olmaya büyük önem verir. Evden kopar, çevresinden uzaklaştırdığı ana-babasının boşluğunu doldurmak için yeni ilişkilere yönelir. Bir genç için dolup taşan enerjisini en iyi değerlendirme yolu spordur. Genç hem spor yapar hem de kendisini yaşıtları ile karşılaştırma fırsatı bulur.

Yaşıtlarının da benzer problemlerinin olması gençler arasında gruplaşmalara yol açar. Bir grup içinde olmak gence güven verir. Onaylamasa bile grubun bazı davranışlarına katılır. Gençler için en büyük tehlike içinde bulunduğu grubun kötüye kullanılmasıdır. Bu konuda ana babaya düşen görev genci evde fazla sınırlamamak olmalıdır. Çünkü bunalan genç dışarıda daha etkin arkadaşlarının peşinden gidebilir. Evinde kabul gören delikanlı zamanla ailesine daha kolay bağlanır.

Gençlik çağı beğenilerin, özenmelerin, tutkuların, hayranlıkların çok olduğu bir dönemdir. Ergenler bir yandan bağımsızlıklarını kazanmaya çalışırken bir yandan da benzeyecekleri örnekler ararlar. Modellerinin meziyetleri kadar kusurları da örneklenir. Ancak model sık sık değiştirilebilir, her örnekten alınan bir yan gencin kişiliğine bir ilave yapar. Bu nevi denemeler ergenlik sonuna kadar sürer.

Çalkantılı bir dönem olarak anlattığımız ergenlik hep uyumsuz davranışlarla dolu değildir. Olumlu duyuş ve düşünüşler de bu dönemin özelliğidir. Örnek olarak genç soyut düşünme, yaşanmamış olguları sembollerle ifade etme yetisini kuvvetlendirmiştir. Her şeye olur olmaz karşı çıkarken eleştiri ve yorumlara yönelir. Her şeyi bir anda düzeltecek kolay çözümler arar. Bunun için çabuk kandırılabilir. Sonuçta kendisi ve toplum için zararlı olacak davranışlarda bulunması en büyük tehlikedir.

Ruhsal Problemler:

Ergenlik döneminde ruhsal sorunların olması bir dereceye kadar normaldir. Yapılan araştırmalar bu çağ gençlerinin %15′inin uyum problemleri olduğunu ortaya koymuştur. Söz konusu uyumsuzluklar bu dönem davranışlarının aşırıya götürülmesi ile ortaya çıkar. Örnek olarak bağımsızlık isteği gencin ailesinden kopması ile sonuçlanabilir.

Evinde uyumsuz olan genç bu uyumsuzluğunu okula da yansıtır. Derslere ilgisi azalır, başarısı düşer. Hep bağırır çağırır, kırar döker. Bu davranışları art niyetli önderler vasıtası ile saptırılıp hırsızlığa, zararlı eyleme, toplum suçlarına yöneltilebilir. Gençler toplum kurallarını hiçe sayıp kural dışı yaşamak isterler. Kız erkek ilişkilerinde aşırı serbestliğe yönelirler. Bazıları için dönemin bir çeşnisi olabilecek davranışlar bazıları için devamlı bir tutku halini alır.

Ailesi ve çevresi ile çatışmaya düşen genç aşırı baskılar altında bunalır. Sonuçta kendisine yönelen kötü bir söz veya davranış intihar girişimine neden olabilir. İntihar girişimi gencin mutlaka depresyon içinde olduğunu göstermez. Ancak girişim tekrarlanırsa yoğun bir ruhsal çöküntü olasılığını arttırabilir.

Bazı gençler topluma karışıp bağımsızlıklarını elde etmek yerine, çeşitli nedenlerden dolayı, içe kapanırlar. Yetenekli olanlar yeteneklerini geliştirip yaratıcı olabilirler.

Bazı gençler de cinsel kimlik kazanmakta zorluk çekerler. Bu zorluk geçici olabileceği gibi kalıcı cinsel problemlere neden olabilir. Örneğin kendi cinsine yönelip karşı cinse ilgi duymayabilirler.

Suça yönelen gençler:

Bütün dünyada yapılan araştırmalarda 18 yaşından önce işlenen suçların artıp yaygınlaştığı gözlenmiştir. Öyle ki işlenen suç nüfusu artan genç sayısını geçmektedir. Ayrıca suça yönelme yaşı gittikçe düştüğü gibi bireysel suçların yerini toplu suçlar almaktadır. Suç çeşitleri ülkeden ülkeye değişmektedir. Toplumdaki ve değer yargılarındaki hızlı değişme ve gelişmeler, siyasal çalkantılar, toplumdaki eşitsizlikler gençlerin suça yönelmelerine neden olmaktadır.

Son yıllarda ülkemizde suçlu çocuk sayısının arttığını söylemek yanıltıcı olmaz. Neticede geleceği konusunda kuşkuya düşen genç suça yönelmektedir.

Gençlerin suça yönelmelerinde aile içi sorunlar da bu konuda önemli bir neden olarak karşımıza çıkar. Aile baskısı ile bunalan gençler daha çok adi suçlara yönelmeleri kolay olmaktadır. İçlerindeki saldırganlık dürtülerini bir amaca yöneltmiş olmak bir bakıma suçluluk duygusunun azalmasına neden olmaktadır.

Suçlu çocukların çıktığı aileler incelendiğinde bu aileler genellikle ekonomik bakımdan yetersiz ve çok çocukludur. Çocuklar üzerinde ya çok baskılı, dayağa bağlı bir denetim vardır ya da tamamen çocuğa karşı ilgisizdirler. Ailenin durumu ne olursa olsun temel yıkıcılık anne sevgisinin olmayışından kaynaklanmaktadır. Her şeye rağmen anne sevgisi ile yetişen gençler bir bocalama devresinden sonra olumlu davranışlara yönelmektedirler.

Ekonomik durumu yerinde olan ailelerden de suçlu çocuk çıkar. Ancak bunlar çok az sayıdadır. Problemli çocuğun bir suçtan ceza görmesi suçluluğun artmasına zemin hazırlar.

Ailede sevgi bağı bu konuda oldukça isabetli fikir verir. Öyle ki uyumlu ve dengeli gibi görünen ailelerde sürekli kavgalar, ana babanın aksayan yönleri çocuğu suça iterse de sevecen bir annenin çocuğu uyumsuz gibi görünüp okulda başarısız olsa da suça yönelmez.

Birçok batılı ülkelerde çocuk mahkemelerinde çocuğun yargılanmasına değil, gencin haklarına, durumun gözden geçirilmesine öncelik verilir. Gence suçunu ödetmek yerine, toplumun gence olan borcunu ödetmek düşüncesi ön plana geçmiştir.

Kuşaklar arası çatışma:

Yetişkinlerin gençlerden şikayet etmeleri yeni bir olay değildir. Her devirde yetişkinler, gençleri saygısız, aceleci, güvenilmez, tembel olarak nitelemişler, gelecekte kendi görevlerini onlara nasıl devredecekleri konusundaki tereddütlerini belirtmişlerdir. Buna karşılık gençler, yetişkinleri geri kafalı, girişimsiz, çağa uymayan kişiler olarak görmüşlerdir. Gençler, yetişkinliği bilmemekle birlikte yetişkinler dünkü çatışmalarını çabuk unutmuş görünürler.

Bilim ve teknolojinin çağımızda hızlı gelişmesi sonucu her iki kuşak arasında aslında var olan ayrılık, gittikçe büyüdü, yeni boyutlar kazandı.

Çocuklar çağları gereği bağımsızlık isteklerini yerine getirmeye aile büyüklerinin değer yargılarını hiçe saymaktan başlarlar. Kendilerine söz hakkı veren hakçasına bir düzen belirgin ideolojilerdir. Aile düzenini düzeltmeyen genç, toplumsal düzeni değiştirmeye yönelir.

Gençteki yenilik isteği her zaman kötü davranışlarla sonuçlanmaz. Yeni bir kimlik arayışı içinde olan genç yeni ve değişik isteği ile orijinalliklere yönelir. Bazen garip duruma düşebilir ama bazen de yeni akımların, ekollerin yaratıcısı olur. Çünkü yeniyi deneme istek ve cesareti onun en önemli özelliğidir.

Oysa kent yaşamında bile ana babalar çocuklarının bağımsızlık isteklerini bilerek veya bilmeyerek köstekleyip bundan kıvanç duyarlar. Fakat yetişkinlik yaşamında beceriksizleşen evlatlarına şaşkınlıkla bakmalarını anlamak güçtür.

Ergenlik döneminde çıkan ve seks hormonlarının kontrolündeki yağ bezlerinin neden olduğu sivilcelerin, evlilikle birlikte kaybolduğu bildirildi.

Medikal Estetik Hekimi Hatice Öngü, yaptığı açıklamada, sivilcenin (akne) deride bulunan yağ bezlerinin iltihabi bir hastalık olduğunu ve derinin yağlı bölgelerinde ortaya çıktığını ve çoğunlukla yüz, boyun, sırt, göğüs, omuzlar ile bazen kalçalarda görüldüğünü belirtti.

Yağ bezlerinin seks hormonlarının kontrolünde olduğunu kaydeden Öngü, bu nedenle sivilcenin, genellikle ergenlikte ve adet öncesinde hormonların yağ bezlerini uyararak daha fazla yağ salgılamasına neden olduğu dönemlerde ortaya çıktığını vurguladı. Öngü, ‘Hormonal etki yumurtalık ve böbreküstü bezlerinden salgılanan androjen (erkeklik hormonları) tarafından oluşturulur. Yağ bezlerinden salgılanan yağın deri yüzeyine geçişini sağlayan kanalın yoğunlaşmış yağ kütlesiyle tıkanıp, deri üzerinde bulunan bakterilerle de enfekte olmasıyla sivilce oluşur. Erişkin döneminde de hormonlar, yağ bezlerini etkilemeye devam eder. Kan androjen hormon düzeyleri normal olsa da bu hormonlara deri duyarlılığı söz konusu olabilir ve yine sivilce oluşabilir. Kandaki erkeklik hormonlarının düzeyleri yüksekse bunun ayrıca araştırılması ve tedavisi gerekir. Bu nedenle evlilik aşırı derecede sivilce çıkmasını önleyebilir’ dedi.

Kanın hormon düzeyi yüksekliğinin genellikle tedaviye dirençli ve şiddetli sivilce meydana getireceğini ve beraberinde kıllanma ve saç dökülmesi de olabileceğini söyleyen Öngü, ‘Hormonların etkisi hariç tutulursa sivilce herhangi bir iç organ hastalığının belirtisi değildir. Ancak şeker hastalığı, böbrek hastalığı gibi dolaşım yetersizliğinin olduğu sistemik hastalıklarda apseye dönüşebilir. Lenf damarları yoluyla tüm bacak ve kolda yayılıp hayati tehlikeye yol açabilir’ şeklinde konuştu.

Sivilcenin oluşmasında genellikle yenen yağlı yiyeceklerin suçlandığını belirten Öngü, yiyeceklerle sivilcenin ilgisi olmadığını, bunu kanıtlayan bir bilimsel çalışma bulunmadığını kaydetti. Tedavi ihmal edildiğinde sivilcenin iz bırakabileceğine işaret eden Öngü, ‘En çok yüz bölgesindeki izler estetik açıdan problem yaratır. Sivilce tedavisinde kullanılan ilaçlar çok çeşitlidir. İlaç seçimini hekim, hastanın yaşına, cinsiyetine, sivilcelerin şiddetine, yaygınlığına göre yapar. Her ilaç her hastada uygun olmayabilir’ diye konuştu.

Öngü, sivilcenin tedavi edilmediğinde, bilinçsizce sıkılıp oynandığında bulunduğu bölgede daha büyük enfeksiyonlara yol açabileceği uyarısında bulundu. Sivilcenin genelde insan psikolojisi üzerine olan etkisinin gözardı edildiğinin altını çizen Öngü, ‘Sivilce problemi olan kişiler vücutları hakkında olumsuz bir imaja sahip olabildikleri gibi kızgın ve öfkeli de olabilirler. Kendilerine olan güvenleri azalabilir. Durumlarından utanabilirler, kaygı, tasa hissedebilirler. Düş kırıklığı yaşayabilirler. Bu nedenle akne tedavisi mutlaka hekim kontrolünde yapılmalı. Psikolojik sıkıntılar da ciddiye alınmalıdır’ dedi.

Bilimadamları, sigaranın sperm sayısını azalttığını, kalan spermlerin de kalitesini düşürdüğünü kanıtladı. Singapur Ulusal Üniversitesi Bilim Araştırma Merkezi’nde yapılan çalışmanın sonuçlarına göre sigara tiryakilerinin sperm sayısı, sigara içmeyenlere oranla çok daha az.

240 “üretken” erkeğin spermleriyle 218 “kısır” erkeğin spermlerini inceleyen Singapurlu uzmanlar, sigara tiryakilerinin sperm sayısının normalden altı kat düşük olduğunu ve hatta kısır erkeklerin sperm sayısına yakın olduğunu ortaya çıkardı.

Daha önce de benzer araştırmalar yapıldığını açıklayan proje lideri Chia Sin Eng, ilk kez kısır erkeklerin de değerlendirme kapsamına alınarak daha sağlıklı veriler elde edildiğini söyledi. Chia, tiryakilere bir öneride de bulunarak “Eğer çocuk istiyorsanız, spermlerinizin azalmasını istemiyorsanız sigarayı bırakın” dedi.

Projede görevli bilimadamlarından Noel Leong ise, değişen çevre şartlarının üreme üzerindeki olumsuz etkilerini vurgulayarak, “50 yıl önce bir erkeğin sperm sayısının miligramda 130 milyon olduğunu, bugün bu sayının sigaranın yanısıra çevre şartlarının da değişmesiyle 65 milyona düştüğünü” açıkladı.

Uçuk genellikle dudak, ağız ve burun delikleri çevresinde çıkan Herpes Simplex adı verilen virüsün sebep olduğu hastalıktır. Günümüzde Türkiye’de her yıl 8 milyon kişinin uçuk nedeniyle sıkıntı ve acı çektiği tahmin edilmektedir.

UÇUK NEDENLERİ

Stres

Günümüzde migren, yüksek tansiyon ve gastrit gibi birçok hastalığın nedenleri arasında kabul edilen stres aft oluşmasının en önemli nedenlerinden birisidir. Hanımlarda premenstural  gerginlik(adet öncesi dönem) de aft oluşumunu hızlandıran faktörlerdendir.

Yiyecekler

Turunçgiller, sirke, turşu, patates cipsi, tuzlu ve baharatlı çerezler gibi ağız mukozasını tahriş edebilen yiyecekler aft oluşumunu hızlandıran önemli faktörler arasında sayılmaktadır.Bunların yanı sıra bazı bünyeler için alerjik olabilen kara buğday, çavdar, arpa, çikolata, fındık, kabuklu deniz hayvanları, soya, domates, bazı patlıcan, elma, incir, peynir gibi yiyeceklerde aft oluşumunu hızlandırırlar.

Travma

Yanak dil dudak ısırma, sert yiyeceklerin tahrişi ve yumuşak olmayan diş fırçalama işlemleri ve iyi adapte olmayan protezlerin neden olduğu vuruklar aft için uygun zeminin oluşmasına yardımcı olurlar.

Diş Macunu

Diş macunlarının temizleme özelliğini artırmak için köpük yapıcı olarak yapılarına katılan “sodyum lauryl sulhate” ( SLS ) mukoza hücrelerinin yıkımını artıran tahriş edici bir kimyasaldır. SLS bu özelliği ile aft oluşumu üzerine direkt etkili olan bir maddedir. Özellikle aft sorunu olan kişilerin kullanabilmesi için günümüzde daha az oranda (%1.25) SLS içeren diş macunları üretilmektedir. (Tom’s of Maine Natural Toothpaste , Oral-B Sensitive Fluoride Toothpaste.)

Sistemik Hastalıklar

Behçet Hastalığı: Genital ülser, konjuktivit, retinit, lokositoz gibi, birçok sistemik belirtiler yanında ağız içerisinde oluşan tekrarlayıcı aftlarla kendini gösteren bir hastalıktır. Bir çok malign ve otoümmin hastalıklarla birlikte de tekrarlayıcı aftlar görülebilmektedir.

DİĞER NEDENLER

B12 vitamini ve demir noksanlığı,sigara içme, tütün çiğnemenin gibi alışkanlıkların de aft oluşumuna katkıda bulunan önemli faktörler olduğu bilinmektedir.

NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Önceden bazı madde ve ilaçlar uçuğun verdiği rahatsızlığı azaltmak için kullanılmıştır. Alkol ve antiseptik ilaçlar, Uçuğun üzerindeki bakteri enfeksiyonunun gelişmesini engeller. Ağrı kesici ilaçlar; Uçuğun sebep olduğu ağrıyı azaltır. Buz uygulamak da ağrıyı azaltabilir. Günümüzde etkili tedavide kullanılan antiviral uçuk kremleri, deriden geçerek uçuk virüsüne (Herpes simpleks) etki eder ve deriye zarar vermelerini engeller.

BULAŞMA

Uçuk, ön belirtileri ile açık yaranın kapanması süresi arasında bulaşıcıdır. Uçuğu olan bir kişinin kullandığı, havlu, bardak, çatal, kaşık vb. eşyalardan ve uçuklu kişinin öpmesi sonucu bulaşır. Uçuk virüsü (Herpes simpleks) ile insan genellikle ilk defa küçükken (0-5 yaş) tanışır. Uçuğu olan aile bireylerinden birinin “Sevgi dolu” öpücüğü sonucunda uçuk virüsü vücuda girer. Çoğunlukla fark edilmeyen küçük kızarıklıklar şeklinde ortaya çıkar; ağız içi, diş etleri ve dudaklar enfekte olur. Ama kimi hassas bünyelerde ciddi enfeksiyon şeklinde görülebilir.

Uçuğa dokunulmamalıdır. Dokunulursa eller çok iyi yıkanmalıdır.

Bayanlar makyajlarını çıkarırken özellikle çok dikkat etmelidirler. Kesinlikle gözlere dokunulmamalıdır.

Özellikle bebekler, çocuklar ve diğer insanlar öpülmemelidir. Uçuklu insanın kullandığı havlu, bardak, çatal, kaşık vb. eşyalar ayrılmalı ve başkalarının kullanmasına izin verilmemelidir.

Yerken, içerken kullanılan malzemeler özellikle çocuklar ile paylaşılmamalıdır.

Uçuk ve uçuk yarasının kabuğu ile oynanmamalıdır. (Parmaklara uçuk virüsü bulaştırırken, uçuk yarasına da diğer mikroplar bulaştırılmış olur.)

KORUNMA

Strese bağlı olarak gelişiyor ise; stresimizi azaltacak gevşeme tekniklerini öğrenmek. Yorgunluk ve uykusuzluk sebep ise; dinlenmek ve iyi uyumak. Güneş sebep oluyor ise; dudaklar için koruyucu krem ya da yüksek koruma faktörlü güneş yağı kullanmak ve şapka ile yüzü güneşten korumak gerekir.

Ağız ve diş sağlığı için günde 10 dakika ayırmak yeterli.

Türkiye’nin ilk diş hastanesi olan İzmir Eğitim Diş Hastanesinin Başhekimi Prof. Dr. Necmi Gökay, beslenme ve bakım bozukluğunun dişlerin çürümesine, bunun da çene gelişimi bozukluğuna yol açtığını söyledi.

Prof. Dr. Gökay, son dönemde diş çürüğü şikayetlerinde artış gözlemlediklerini, geçen yıl hastanelerinde 2 bin 400 hastaya ortodonti tedavisi uygulandığını belirtti.

Özellikle son 3 yılda hastanelerine gelen hasta sayısında ciddi artış meydana geldiğini anlatan Prof. Dr. Gökay, şu bilgileri verdi:

“Beslenme ve bakım bozukluğu çürük sayısının artmasına, bu da çene gelişiminin bozukluğuna ve diş çapraşıklığına neden oluyor. Ağız ve diş sağlığında diş bakımının önemi büyük. Ağız ve diş sağlığı için herkes günde 10 dakikasını dişlerine ayırmalı. Muhakkak fırçalama yapılmalı. Bunun dışında ip kullanma ve gargara da diş bakımı için önemlidir.”

İlk doğan çocuklar genellikle anne babaya en yakın çocuklar olarak öne çıkıyor.

Ağabeyiniz veya ablanız sizden daha akıllı olduğunu söylüyorsa büyük ihtimalle haklıdır. Büyük kadeşlerin küçüklerine gösterdiği ilgi, küçüklerin büyüklere gösterdiğinden fazla. Geçenlerde İngiliz dergisi Intelligence’ta yayınlanan bir makaleye göre, yapılan araştırmalar ailenin ilk çocuğunun en zeki ve en küçük çocuğun da en az zeki olduğu gösterdi.

Söz konusu makalede anlatılan araştırma, çocukluklarından başlayarak 18 yaşına kadar çeşitli aralıklarla zekâ testi (IQ) yapılan bin çocuk üzerinde gerçekleştirildi. Hollandalı bilim adamlarınca gerçekleştirilen çalışmada aile içindeki doğum sırasının çocuğun zekâ düzeyi üzerindeki etkisi araştırıldı.

Genel sonuçlar itibarıyla, ilk doğan çocuğun ikinci çocuktan, ikinci sırada doğan çocuğunsa daha sonra doğan kardeşlerden daha yüksek IQ’ya sahip olduğu ortaya çıktı. Bu çalışma, esas itibarıyla doğum sırasının kardeşler arasında kanser riski, astım ve egzama gibi hastalıklara yakalanma riski gibi değişik faktörler üzerinde etkisi olup olmadığını incelemeye yönelik bir dizi araştırmanın parçasıydı.

Ailede ilk doğan çocukların kişisel başarı ve kariyer açısından daha yüksek performans sergileme potansiyeli olduğu saptanmakla birlikte, bu sonucun nasıl bir sosyal süreç sonucu oluştuğu konusu henüz tam olarak bilinmiyor. Ancak ortaya atılan bazı teoriler, çevresel faktörlerin çocuğun gelişimi üzerindeki etkilerini baz alarak çeşitli açıklamalarda bulunuyor.

Ailenin ekonomik, fiziksel ve duygusal kaynakları sınırlı olduğu için, ilk çocuktan sonra gelen çocuklara anne babanın gösterdiği ilgi marjinal olarak azalmakta.

Aile içindeki doğum sırasına göre değiştiği düşünülen faktörler ve bu konuda bilim insanlarının açıklamaları şöyle:

Zekâ Nasıl Etkileniyor?

Doğum sırasına göre IQ skorlarının düştüğünü gösteren birkaç değişik çalışma var. En son Amsterdam’daki Vrije Üniversitesi’nde gerçekleştirilen çalışmada, araştırmacılar bin erkek ve kız çocuğunu 5, 12 ve 18 yaşlarında IQ testine tabi tuttular.

Araştırmada elde edilen bulgular, daha önceki zamanlarda Oslo Üniversitesi’nde 200 bin kişi üzerinde gerçekleştirilmiş olan çalışmadaki verileri destekler nitelikteydi. Ailede ilk doğan çocuk, ikinci çocuktan yaklaşık 3 puan daha yüksek IQ skoruna sahip oluyor.

İlk doğan çocuğa anne-babanın ayırdığı zaman ve gösterdiği ilgi daha sonraki çocuğa gösterilen ilgi ve zamandan daha fazla olduğu için bu durumun ilk çocuğa avantaj sağladığı düşünülüyor.

Kişilik Özellikleri

Üzerinde en çok araştırma yapılan özellik bu. California Üniversitesi’nin yürüttüğü ve 6 değişik ülkede 2 bin aileyi içeren araştırmada, ailelerin en sevilen çocuğunun en son doğan çocuk olduğu saptandı. Ancak konu anne babaya yakınlık olunca, en son doğan çocuklar en arka sırada yer almakta.

Ortanca çocuklar ise daha isyankâr, daha az dindar ve yeni deneyimlere daha açık oluyorlar. Okuldaki başarıları daha düşük ve genellikle çekingen yapıda olsalar da, ortanca çocukların daha uzlaşmacı olduğu görülüyor.

En küçük çocuklarsa anlayışlı, cana yakın, dışa dönük ve yaratıcı olmaktalar. Ailenin genellikle en sevilen çocuğu oldukları için de aile otoritesini sorgulama cesaretini kendinde en çok bulanlar da en küçük çocuklar oluyor.

Kardeş Sevgisi Yüksek

Bir teoriye göre, büyük kardeşlerin küçük kardeşlere gösterdiği ilgi ve sevgi, küçük kardeşlerin büyüklere gösterdiklerinden daha fazla.

Newcastle Üniversitesi’nin bin 558 kişi üzerinde yaptığı araştırmaya göre, ailenin büyük çocukları aileleri ve kardeşleriyle, ortanca ve küçük kardeşlere nazaran daha sık ve yakın temasta kalıyor.

Erken Ölüm Oranları

Sonradan doğanların daha erken yaşlarda ölme ihtimali daha yüksek. Stockholm Üniversitesi’nin gerçekleştirdiği araştırmada, 1915 ve 1929 yılları arasında doğmuş 14 bin kadın ve erkek hakkında veriler toplandı.

Aşırı kilo, hastalık, toplumsal tabaka ve yaşam süresini etkileyen diğer faktörler göz önüne alındığında dahi en son doğan kardeşlerin daha az yaşadığı görülüyor.

Eş Seçimi

Sonradan doğan çocuklar, aynı ailede kendilerinden önce doğan çocuklara kıyasla daha fazla kişiyle cinsel beraberlik yaşıyorlar. Florida Atlantic Üniversitesi’nin elde ettiği bu bulgulara göre, ailenin ilk doğan çocukları ise daha erken yaşta evlenmek ve daha erken yaşta çocuk sahibi olmak eğilimi gösteriyorlar.

Bu durumu açıklamak için geliştirilen bir teoriye göre, ilk doğan çocuklar aileye daha bağlı ve daha olgun olarak yetiştikleri için daha kalıcı ilişkiler peşinde oluyorlar. Sonradan doğan çocuklar ise isyankâr tabiatta oldukları için ‘daha farklı yolları denemek’ konusunda daha hevesli olmaktalar.

Kilo Sorunu

Japonya’daki Toyama Üniversitesi’nce 8 bin okul çocuğu üzerinde yapılan araştırmaya göre, çocukların ‘kendilerinden büyük’ kardeşlerinin sayısı arttıkça kilolu olma olasılıkları daha düşüyor.

Yani kendisinden büyük üç kardeşi olan bir çocuğun (diğer şartlar aynı kaldığı durumda) kendisinden büyük iki kardeşi olan bir çocuktan daha ince olma ihtimali var.

Bu durumu açıklamak üzere ortaya atılan bir teoriye göre; ailenin beslenme düzeni, her yeni doğan çocukla birlikte kişi başına daha az yemek tüketmeye yönelmekte. Bu durumda, aileye en son katılan çocuk daha kalabalık bir sofraya oturduğu için şişmanlık sorunuyla karşılaşma olasılığı daha düşük oluyor.

Bilimadamları sadece parlak ışık kullanarak diş plağı oluşturan bakterileri yok etmeyi başardı. Cilt kanseri tedavisinde kullanılan prensiplerden yola çıkılarak geliştirilen bu tedavi yönteminin birkaç yıl içinde evlerde de kullanılmasına başlanabilecek. Muhtemelen diş fırçasının ucuna iliştirilecek bir minik bir lamba bu işlevi görmeye yetecek.

Leeds Diş Enstititüsü’nde bu projeyi gerçekleştiren ekip aynı zamanda vücudun yeni enamel üretmesini sağlayacak bir losyon üzerinde de çalışıyor. Bu proje başarılı olursa dişleri oymaya ve doldurmaya olan ihtiyaç azalacağı için diş bakımı ve tedavisinde büyük bir adım atılmış olacak.

Her iki projeyi de yöneten Profesör Jennifer Kirkham, ‘fotodinamik tedavi’ kullanılan ağız temizliği yöntemini şöyle anlattı: “Antibakteriyel moleküller içeren bir sıvı uygulanarak sadece plağa yol açan bakteriler bunu absorbe etmesi sağlanıyor. Daha sonra ağız içine parlak bir ışık tutulduğunda ise bu moleküller aktive oluyor ve bakterileri öldürüyor.

Kanser Uygulaması

Aynı tip tedavi yöntemi bazı cilt kanseri türlerinin tedavisinde de uygulanıyor. Hedef bölgeye sürülen madde önce kanserli hücrelerin içine nüfuz ettiriliyor ve sonra belli bir dalga boyundaki ışığa maruz bırakılarak kanserli hücrelerin ölmesi sağlanıyor.

Söz konusu antibakteriyel molekülün insanlar için henüz zararlı bir yan etkisi saptanmadı ama bu konudaki deneme çalışmalarına devam ediliyor.

Prof. Kirkham “Laboraturarımızda, diş plağının kontrolünde macunun ötesinde yeni ve güvenilir yollar geliştirmeye çalışıyoruz” diyor. “Bazı hastalarımızın ağız yapısı veya fiziksel engelli oluşları vb. gibi nedenlerle diş fırçasını etkin olarak kullanamadıklarını görüyoruz. Bu durumda ağız bakımı ve diş tedavisi için etkin yöntemler bulmamız gerekiyor”

Fotodinamik terapi uygulayan makinelere cihazlara sahip klinikler halihazırda mevcut. Ama buradaki asıl amaç bu yöntemin evlerde kullanılabilecek kadar pratik ve yararlı hale getirilmesi.

Onarım Solüsyonu

‘Onarım solüsyonu’ ise özel bir proteinden üretiliyor. Bu protein diş üzerindeki mikroskopik delikler üzerinden yeni enamel oluşturulmasına yardımcı oluyor. Bu sıvı dişe uygulandığında deliklerden içeri süzülüyor ve delikleri tıkayacak şekilde kalsiyumu kendi üzerine çekiyor.

Prof. Kirkham’a göre en sonunda diş çürümesine yol açan zararların bu sayede yavaşlatılabileceğini, soğuk ve sıcak içeceklere karşı oluşan irkilme hissinin de azaltılacağını düşünüyor. Bu solüsyon elbette dişçiye olan ihtiyacı ortadan kaldırmayacak. Çürük oluşmuşsa onun kazılması ve klasik tedavi yöntemlerinin uygulanması devam edecek.

Önümüzdeki yıllarda uygulanmaya başlanması düşünülen bu yöntemle dişlerin daha uzun süre dayanması ve daha az tedaviye ihtiyaç duyulması gibi uzun vadeli yaralar hedefleniyor.

Uykunuzu almış olmanız çok önemlidir. Sağlığınız için düzenli uyumanız şarttır. Uykusuzluk, zihinsel ve fiziksel anlamda performansınızı düşürür. Mevsim değişikliği nedeniyle bu aralar üstünüzde bir yorgunluk hissediyorsanız, bir hafta boyunca yarım saat önceden yatın. Faydasını göreceksiniz.

İyi bir uyku için işte size ipuçları:

1- Sadece yürüyüş bile olsa, her gün mutlaka fiziksel egzersiz yapın

2- Akşam saat 7:00’den sonra kafeinli içeceklerden uzak durun. Kahve ve kola yok!

3- Yatmaya gitmeden bir saat önce ‘zihinsel yoğunlaşma’ gerektiren her türlü işi bırakın. Zarflara adres yazmak olabilir ama bilimsel makale okumak yok.

4- Yatak odanız biraz serin olsun.

5- Yatak odanız mümkün olduğunca karanlık olmalı. Dijital saatin ışığı bile uyku döngünüzü bozabilir.

6- Yatak odanız mümkün olduğunca tertipli olsun. Yatağa yatınca yastık, minder, battaniye vs. ile uğraşmak uykuya dalmanızı zorlaştırır.

Eğer uykunuz gelmiyorsa:

7- Yavaş aralıklarla derin nefes alın, ta ki artık dayanamayıncaya kadar.

8- Ertesi gün çıkacağınız bir yolculuk, girişeceğiniz bir iş vs. gibi nedenlerden dolayı zihniniz sürekli faaliyet halindeyse, aklınızdan geçenleri bir kağıda yazın. Bu teknik gerçekten işe yarar.

9- Sıcakladığınız için uykunuz kaçıyorsa yatmadan kısa süre önce nemlendirici sürerek kendiniz serinletebilirsiniz.

10- Ayağınız üşüyorsa yatarken çorap giymek işe yarar.

11- Yattığınız yerde bütün vücudunuzu esnetin.

12- Ilık bir şeyler için.

13- Esneyin.

14- Ayak parmaklarınızı birkaç defa yukarı aşağı gerip bırakın

15- Kendi kendinize “Şimdi kalkmam lazım” deyin ve sabah zorlukla kalktığınız anı yaşadığınızı hissedin. Bu deneyim bazen o kadar yorucudur ki ne olduğunu anlamadan uykuya dalıverirsiniz.

16- Bütün bunlara rağmen uyuyamamışsanız, yatakta oyalanmayın. Kalkın ve ‘ekstra zaman’ kazandığınızı varsayarak, zihinsel faaliyet gerektirmeyen ufak tefek işler yapın: Kitapları düzeltin, ortalığı toplayın.